अर्थशास्त्रज्ञ आणि त्यांना मिळालेले नोबेल पारितोषिक

  १९६८ पासून , सेवेरिजस रिक्सबँक (स्वीडनची मध्यवर्ती बँक) यांनी नोबेल पुरस्काराचे संस्थापक अल्फ्रेड नोबेल यांच्या स्मरणार्थ मध्ये अर्थसास्त्रामधील पुरस्कार स्थापित केला. बँकेच्या ३०० व्या वर्धापन दिनानिमित्त १९६८ मध्ये सवेरीज रिक्सबँक कडून नोबेल फाऊंडेशनला मिळालेल्या देणगीवर हा नोबेल पारितोषिक आधारित आहे.अर्थशास्त्राच्या नोबेल पारितोषिकांची सुरुवात आल्फ्रेड नोबेलने यांनी केली नव्हती ,त्यांच्या स्मरणार्थ स्वीडनची मध्यवर्ती बँक १९६९ पासून अर्थशास्त्राचे नोबेल पुरस्कार देत असते अर्थशास्त्रामध्ये मौल्यवान योगदान देणाऱ्या व्यक्तीला किंवा व्यक्तींना हे पारितोषिक देण्यात येते.


१) 1969 -रॅगनर फ्रिश नॉर्वे ध्वज नॉर्वे "आर्थिक प्रक्रियेच्या विश्लेषणासाठी डायनॅमिक मॉडेल विकसित आणि लागू केल्याबद्दल"


 यान टिम्बरगन Flag of the Netherlands नेदरलँड्स


२) 1970- पॉल सॅम्युअलसन Flag of the United States अमेरिका "वैज्ञानिक कार्यासाठी ज्याद्वारे त्यांनी स्थिर आणि गतिशील आर्थिक सिद्धांत विकसित केला आहे आणि आर्थिक विज्ञानातील विश्लेषणाचा स्तर वाढविण्यासाठी सक्रियपणे योगदान दिले आहे" 


३) १९७१ - सायमन कुझनेट्स Flag of the United States अमेरिका "आर्थिक वाढीच्या त्याच्या अनुभवात्मकपणे स्थापित केलेल्या व्याख्येसाठी ज्यामुळे आर्थिक आणि सामाजिक संरचना आणि विकासाच्या प्रक्रियेत नवीन आणि गहन अंतर्दृष्टी झाली आहे" 


४) 1972 - जॉन हिक्स Flag of the United Kingdom युनायटेड किंग्डम " सामान्य आर्थिक समतोल सिद्धांत आणि कल्याण सिद्धांतासाठी त्यांच्या अग्रगण्य योगदानासाठी ." 


 केनेथ बाण Flag of the United States अमेरिका


५) 1973 - वॅसिली लिओनटीफ सोव्हियेत संघ सोव्हिएत संघ


Flag of the United States अमेरिका "इनपुट-आउटपुट पद्धतीच्या विकासासाठी आणि महत्त्वाच्या आर्थिक समस्यांसाठी त्याचा वापर करण्यासाठी" 


६) 1974 - गुनार मिर्डाल स्वीडन ध्वज स्वीडन " पैसा आणि आर्थिक चढउतारांच्या सिद्धांतातील त्यांच्या अग्रगण्य कार्यासाठी आणि आर्थिक, सामाजिक आणि संस्थात्मक घटनांच्या परस्परावलंबनाच्या त्यांच्या भेदक विश्लेषणासाठी." 


 फ्रेडरिक हायेक ऑस्ट्रिया ध्वज ऑस्ट्रिया


Flag of the United Kingdom युनायटेड किंग्डम


७) 1975 -लिओनिड कांटोरोविच सोव्हियेत संघ सोव्हिएत संघ " संसाधनांच्या इष्टतम वाटपाच्या सिद्धांतामध्ये त्यांच्या योगदानाबद्दल " 


 कूपमान्स Flag of the Netherlands नेदरलँड्स


Flag of the United States अमेरिका


८) 1976 -मिल्टन फ्रीडमन Flag of the United States अमेरिका " उपभोग विश्लेषण, मौद्रिक इतिहास आणि सिद्धांत या क्षेत्रातील त्यांच्या कामगिरीबद्दल आणि स्थिरीकरण धोरणाच्या जटिलतेच्या प्रात्यक्षिकासाठी" 


९) 1977 -बर्टिल ओहलिन स्वीडन ध्वज स्वीडन " आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि आंतरराष्ट्रीय भांडवली हालचालींच्या सिद्धांतामध्ये त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानाबद्दल " 


 जेम्स मीड Flag of the United Kingdom युनायटेड किंग्डम


१०) 1978 -हर्बर्ट सायमन -Flag of the United States अमेरिका "आर्थिक संस्थांमध्ये निर्णय घेण्याच्या प्रक्रियेतील त्यांच्या अग्रगण्य संशोधनासाठी"


११) १९७९ - शुल्झ -Flag of the United States अमेरिका " विकसनशील देशांच्या समस्यांचा विशेष विचार करून आर्थिक विकास संशोधनामध्ये त्यांच्या अग्रगण्य संशोधनासाठी ." 


 आर्थर लुईस सेंट लुसिया ध्वज सेंट लुसिया


Flag of the United Kingdom युनायटेड किंग्डम


१२) 1980 - लॉरेन्स क्लाईन -Flag of the United States अमेरिका " इकॉनॉमेट्रिक मॉडेल्सच्या निर्मितीसाठी आणि आर्थिक चढउतार आणि आर्थिक धोरणांच्या विश्लेषणासाठी वापरण्यासाठी"


१३) 1981- जेम्स टोबिन -Flag of the United States अमेरिका " आर्थिक बाजार आणि त्यांचे खर्च निर्णय, रोजगार, उत्पादन आणि किमती यांच्यातील संबंधांचे विश्लेषण करण्यासाठी "


१४) 1982 - जॉर्ज स्टिगलर -Flag of the United States अमेरिका "औद्योगिक संरचना, बाजारपेठेचे कार्य आणि सार्वजनिक नियमनाची कारणे आणि परिणाम यांच्या प्राथमिक अभ्यासासाठी "


१५) 1983 -जेरार्ड डेब्रू फ्रान्स "आर्थिक सिद्धांतामध्ये नवीन विश्लेषणात्मक पद्धतींचा समावेश केल्याबद्दल आणि सामान्य समतोल सिद्धांताच्या त्याच्या कठोर सुधारणांसाठी " 


१६) 1984 - रिचर्ड स्टोन युनायटेड किंग्डम " राष्ट्रीय खात्याच्या प्रणालींच्या विकासासाठी मूलभूत योगदान दिल्याबद्दल आणि त्यामुळे अनुभवजन्य आर्थिक विश्लेषणाचा आधार मोठ्या प्रमाणात सुधारला" 


१७) 1985 -फ्रँको मोडिग्लियानी इटली " बचत आणि आर्थिक बाजाराच्या त्याच्या अग्रगण्य विश्लेषणासाठी " [१६]


१८) 1986 -जेम्स एम. बुकानन अमेरिका "आर्थिक आणि राजकीय निर्णय घेण्याच्या सिद्धांतासाठी करारात्मक आणि घटनात्मक आधारांच्या विकासासाठी " [१७]


१९) 1987 -रॉबर्ट सोलो अमेरिका "आर्थिक वाढीच्या सिद्धांतातील त्यांच्या योगदानाबद्दल" [१८]


२०) 1988 -मॉरीस ॲले फ्रान्स "बाजार सिद्धांत आणि संसाधनांच्या कार्यक्षम वापरासाठी त्यांच्या अग्रगण्य योगदानाबद्दल "


२१) 1989 -Trigwe Havelmo नॉर्वे " इकॉनॉमेट्रिक s च्या संभाव्यता सिद्धांताच्या पाया आणि एकाचवेळी आर्थिक संरचनांच्या त्याच्या विश्लेषणाच्या स्पष्टीकरणासाठी" 


२२) १९९० - हॅरी मार्कोविट्झ अमेरिका " आर्थिक अर्थशास्त्राच्या सिद्धांतातील त्यांच्या अग्रगण्य कार्यासाठी " 


 मर्टन मिलर


  विल्यम एफ. तीक्ष्ण


२३) 1991 - रोनाल्ड कोझ युनायटेड किंग्डम " संस्थात्मक संरचना आणि अर्थव्यवस्थेच्या कार्यासाठी व्यवहार खर्चाचे आणि मालमत्तेच्या अधिकारांचे महत्त्व शोधण्यासाठी आणि स्पष्टीकरणासाठी "


२४) 1992 -गॅरी बेकर अमेरिका " मार्केट नसलेल्या वर्तनासह मानवी वर्तन आणि परस्परसंवादाच्या विस्तृत श्रेणीसाठी सूक्ष्म आर्थिक विश्लेषणाचे क्षेत्र वाढवल्याबद्दल "


२५) 1993- रॉबर्ट फोगेल अमेरिका " आर्थिक आणि संस्थात्मक बदल स्पष्ट करण्यासाठी आर्थिक सिद्धांत आणि परिमाणात्मक पद्धती लागू करून आर्थिक इतिहासात नूतनीकरण संशोधन केल्याबद्दल " 


 डग्लस नॉर्थ


२६) 1994 - जॉन हर्सान्यी अमेरिका " सहकारी खेळांच्या सिद्धांतातील समतोलतेच्या त्यांच्या अग्रगण्य विश्लेषणासाठी ." 


  जॉन नॅश


  रेनहार्ड सेल्टब जर्मनी


२७) 1995 - रॉबर्ट लुकास, ज्युनियर अमेरिका " तर्कसंगत अपेक्षांची परिकल्पना विकसित आणि लागू केल्याबद्दल , आणि त्याद्वारे स्थूल आर्थिक विश्लेषणात बदल घडवून आणले आणि आर्थिक धोरणाबद्दलची आमची समज वाढवली" 


२८) 1996 - जेम्स मिरलीस युनायटेड किंग्डम "असममित माहिती अंतर्गत प्रोत्साहनांच्या आर्थिक सिद्धांतामध्ये त्यांच्या मूलभूत योगदानासाठी" 


विल्यम व्हिकरी कॅनडा


  अमेरिका


२९) 1997- रॉबर्ट मर्टन अमेरिका " डेरिव्हेटिव्ह्जचे मूल्य निश्चित करण्यासाठी नवीन पद्धतीसाठी ."


 मिरान स्कॉल्झ कॅनडा ध्वज कॅनडा


Flag of the United States अमेरिका


३०) 1998 -अमर्त्य सेन भारत ध्वज भारत " कल्याणकारी अर्थशास्त्रातील त्यांच्या योगदानाबद्दल " 


३१) 1999 -रॉबर्ट मुंडेल कॅनडा ध्वज कॅनडा " विविध विनिमय दर नियमांतर्गत त्याच्या आर्थिक आणि वित्तीय धोरणाच्या विश्लेषणासाठी आणि इष्टतम चलन क्षेत्राच्या त्याच्या विश्लेषणासाठी" 


३२) 2000 -जेम्स हेकमन Flag of the United States अमेरिका "त्याच्या सिद्धांताच्या विकासासाठी आणि निवडक नमुन्यांचे विश्लेषण करण्याच्या पद्धती" 


३३) डॅनियल मॅकफॅडन Flag of the United States अमेरिका "त्याच्या सिद्धांताच्या विकासासाठी आणि स्वतंत्र निवडीचे विश्लेषण करण्याच्या पद्धती " 


३४) 2001- जॉर्ज akerlof Flag of the United States अमेरिका " असममित माहितीसह बाजारांच्या त्यांच्या विश्लेषणासाठी " 


 मायकेल स्पेन्स


 जोसेफ स्टिग्लिट्झ


३५) 2002 -डॅनियेल काह्नेमन इस्रायल ध्वज इस्रायल


Flag of the United States अमेरिका "मानसशास्त्रीय संशोधनातून आर्थिक विज्ञानामध्ये अंतर्दृष्टी एकत्रित केल्याबद्दल, विशेषत: मानवी निर्णय आणि अनिश्चिततेखाली निर्णय घेण्याबाबत" 


 व्हर्नॉन स्मिथ -Flag of the United States अमेरिका "प्रायोगिक आर्थिक विश्लेषणाचे साधन म्हणून प्रयोगशाळा प्रयोग स्थापित केल्याबद्दल, विशेषत: पर्यायी बाजार यंत्रणेच्या अभ्यासात" 


३६) 2003 -रॉबर्ट कोन अमेरिका " वेळ-विविध अस्थिरतेसह आर्थिक वेळ मालिकेचे विश्लेषण करण्याच्या पद्धतींसाठी ( ARCH )" 


  क्लाईव्ह ग्रॅंजर युनायटेड किंग्डम "सामान्य ट्रेंडसह आर्थिक वेळ मालिकेचे विश्लेषण करण्याच्या पद्धतींसाठी ( समीकरण )" 


३७) 2004 -फिन किडलंड नॉर्वे ध्वज नॉर्वे "डायनॅमिक मॅक्रोइकॉनॉमिक्समध्ये त्यांच्या योगदानासाठी: आर्थिक धोरणाची वेळ सुसंगतता आणि व्यवसाय चक्राच्या मागे चालणारी शक्ती ." 


 एडवर्ड प्रेस्कॉट Flag of the United States अमेरिका


३८) 2005 -रॉबर्ट शगुन Flag of the United States अमेरिका


इस्रायल ध्वज इस्रायल " खेळ-सिद्धांत विश्लेषणाद्वारे संघर्ष आणि सहकार्याबद्दलची आमची समज वाढवल्याबद्दल ." 


 थॉमस शेलिंग Flag of the United States अमेरिका


३९) 2006 -एडमंड फेल्प्स Flag of the United States अमेरिका " स्थूल आर्थिक धोरणातील इंटरटेम्पोरल ट्रेडऑफच्या त्याच्या विश्लेषणासाठी " 


४०) 2007- लिओनिड हर्विच पोलंड ध्वज पोलंड


Flag of the United States अमेरिका " यंत्रणा डिझाइन सिद्धांताचा पाया घातल्याबद्दल " 


 एरिक एस मास्किन Flag of the United States अमेरिका


 रॉजर मीर


४१) 2008- पॉल क्रुगमन Flag of the United States अमेरिका "व्यापार पद्धती आणि आर्थिक क्रियाकलापांच्या स्थानाच्या त्याच्या विश्लेषणासाठी" 


४२) 2009 -elinor ostrom Flag of the United States अमेरिका "तिच्या आर्थिक प्रशासनाच्या विश्लेषणासाठी, विशेषतः कॉमन्स" 


  ऑलिव्हर विल्यमसन "आर्थिक प्रशासनाच्या त्याच्या विश्लेषणासाठी, विशेषतः फर्मच्या सीमा" 


४३) 2010 -पीटर डायमंड Flag of the United States अमेरिका " शोध घर्षण असलेल्या बाजारांच्या त्यांच्या विश्लेषणासाठी " 


  डेल मॉर्टन्सन


  क्रिस्तोफर पिसारिदेस सायप्रस ध्वज सायप्रस


४४) 2011- थॉमस सार्जंट Flag of the United States अमेरिका "मॅक्रो इकॉनॉमीमधील कारण आणि परिणामावरील त्यांच्या अनुभवजन्य संशोधनासाठी" 


  ख्रिस्टोफर सिम्स


४५) 2012 -आल्विन रॉथ Flag of the United States अमेरिका "स्थिर वाटपाच्या सिद्धांतासाठी आणि मार्केट डिझाइनच्या सरावासाठी." 


  लॉईड शेप्ली


४६) 2013 -यूजीन फॅमा Flag of the United States अमेरिका "मालमत्तेच्या किमतींच्या त्यांच्या अनुभवजन्य विश्लेषणासाठी." 


  लार्स पीटर हॅन्सन


  रॉबर्ट शिलर


४७) 2014 - जीन तिरोल फ्रान्स ध्वज फ्रान्स "मार्केट पॉवर आणि रेग्युलेशनच्या त्याच्या विश्लेषणासाठी". 


४८) 2015 - अगस डिटन 


Flag of the United States अमेरिकाFlag of the United Kingdom युनायटेड किंग्डम


"उपभोग, गरिबी आणि कल्याण यांच्या विश्लेषणासाठी"




४९) 2016- ऑलिव्हर हार्ट आणि बेनेट हॉलस्ट्रॉम -Flag of the United Kingdom युनायटेड किंग्डम


फिनलॅंड




करार सिद्धांतातील त्यांच्या योगदानाबद्दल."


५०) 2017 - रिचर्ड एच थेलर -Flag of the United States अमेरिका "वर्तणूक अर्थशास्त्रातील त्यांच्या योगदानाबद्द

ल"


५१) 2018 - पॉल एम रोमर आणि विल्यम डी नॉर्थड़स-


Flag of the United States अमेरिका


"दीर्घकालीन मॅक्रो इकॉनॉमिक विश्लेषणामध्ये तांत्रिक नवकल्पना एकत्रित करण्यासाठी"








Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

भारतातील मौद्रिक धोरण

अमर्त्य सेन ((नोबेल पारितोषीक विजेते )